PANG-ABAY

Sunday, July 3, 2011
Pang-abay – nagbibigay-turing sa pandiwa, pang-uri at iba pang pang-abay.
Halimbawa:
1. Tumakbo nang mabilis ang atleta.

2 Pangkat ng Pang-abay
1. Mga katagang pang-abay o ingklitik
2. Mga pang-abay na binubuo ng salita o parirala

16 na katagang pang-abay o ingklitik
ba daw/raw tuloy pa
kasi din/rin nga
kaya naman lamang/lang
na yata man
sana pala muna


Pang-abay na Pamanahon
• nagsasaad kung kailan naganap, nagaganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa. (nang, sa noong, kung, kapag, tuwing, buhat, mula, umpisa,hanggang) / (kahapon, kangina, ngayon, mamaya, bukas, sandali atbp.)

Halimbawa:
1. Tuwing Pasko ay nagsasalu-salo ang mag-anak sa noche buena.
2. Kung araw ng Linggo ay nagsisimba ang kanilang mag-anak.
3. Manonood kami bukas ng pagtatanghal sa CCP.

Pang-abay na Panlunan
• tumutukoy sa pook na pinangyarihan, pinangyayarihan o pangyayarihan ng kilos ng pandiwa. (sa, kay o kina)


Halimbawa:
1. Masasarap na ulam ang itinitinda sa cafetorium.
2. Maraming nagsasaliksik sa silid-aklatan.
3. Siya ay nagsaing sa kaldero.

Pang-abay na Pamaraan
• naglalarawan kung paano naganap, nagaganap o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa. (nang, na, -ng)
Halimbawa:
1. Niyakap niya nang mahigpit ang kanyang ina.
2. Mabilis na tumakbo ang bata.
3. Natulog siya nang patagilid.

Pang-abay na Pang-agam
• tawag sa mga pang-abay na nagbabadya ng di-katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. (marahil, siguro, tila, baka)

Halimbawa:
1. Marami na marahil ang nakakaalam sa pasya ng Sandiganbayan.
2. Tila patuloy na ang pag-unlad ng turismo sa Pilipinas.
3. Waring natutupad din ang kanyang mga pangarap.

Pang-abay na Kundisyunal
• nagsasaad ng kundisyon para maganap ang kilos na isinasaad ng pandiwa. (kung,kapag, pag, pagka-)

Halimbawa:
1. Kapag dumating na ang eleksyon, siguradong di-maiiwasan ang kaguluhan.
2. Maraming dolyar ang papasok sa bansa kapag nakapagbibili na tayo ng langis sa ibang bansa.
3. Makakamit ang pagbabagong inaasam kung buong-puso tayong makikiisa sa pagkilos.

Pang-abay na Panang-ayon
nagsasaad ng pagsang-ayon. (oo,opo,tunay,talaga)

Halimbawa:
1. Tunay na maraming Pilipino ang naghihirap sa kasalukuyan.
2. Opo, asahan niyo ang aking pagtulong.
3. Talagang mabilis ang pag-unlad ng turismo.

Pang-abay na Pananggi
• mga pang-abay na nagsasaad ng pagtanggi. (hindi, di, ayaw)

Halimbawa:
1. Hindi pa lubusang nasusugpo ang kahirapan.
2. Ngunit marami parin ang ayaw tumigil sa paninigarilyo.
3. Di itinatanggi ng akusado ang paratang sa kanya.

Pang-abay na Panggaano o Pampanukat
• mga pang-abay na nagsasaad ng timbang o sukat.

Halimbawa:
1. Tumaba ako nang limang libra.
2. Pinabawasan niya nang isang metro ang telang binibili niya.
3. Tumagal ng dalawang oras ang paglalakad ng mga kalahok sa parada.

Pang-abay na Kusatibo
• tawag sa pang-abay na nagsasaad ng dahilan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. (dahil, dahil sa)
Halimbawa:
1. Nagkasakit siya dahil sa pabago-bagong panahon.
2. Napapaniwala ko sila dahil dito (larawan).

Pang-abay na Benepaktibo
• tawag sa mga pang-abay na nagsasaad ng benepisyo para sa isang tao dahil sa pagkaganap sa kilos ng pandiwa o ng layunin ng kilos ng pandiwa.

Halimbawa:
1. Maglugaw ka para sa maysakit.
2. Magbenta ka ng mga lumang gamit para kumita ka at lumuwag ang iyong kwarto.

Pang-abay na Pangkaukulan
• pinangungunahan ng tungkol, hinggil o ukol.

Halimbawa:
1. Nagplano kami tungkol sa gaganaping Christmas party.
2. Nagtapat siya sa kanyang kapatid hinggil sa totoong nangyari.

0 comments: